به‌ ناوی خوای به‌خشنده‌ی میهره‌بان
   [ سُورَةُ الْبَقَرَةُ]   [ سُورَةُ الْفَاتِحَةُ ]
     

ماڵپه‌ر

به‌رێزان، سه‌لامی خوای گه‌وره‌تان لێ بێت. بۆ یه‌که‌م جار ته‌فسیری قورئانی پیرۆز به‌ زمانی کوردی له‌سه‌ر ئینته‌رنێت.. پێگه‌ێ مامۆستا شه‌ماڵ هه‌ڵده‌ستێ به‌ پیشکه‌شکردنی ته‌فسیری ئاسان

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز                                                                                                                                    [ سُورَةُ الْفَاتِحَةُ ]    

بِسْمِ اللهِ الْرَّحْمنِ الْرَّحِيمِ

اْلْحَمْدُ للهِ رَبِ الْعَالَمْينَ (2) اْلرَّحْمنِ اْلرَّحِيمِ (3) مالِكِ يَوْمِ الْدِّينِ (4) إيَّكِ نَعْبُدُ وَ إيَّاكَ نَسْتَعِينُ (5) اهْدِ نَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ (6) صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُبِ عَلَيْهِمْ وَ لا الضَّآلِّينَ(7)

(1) به‌ناوی خوای به‌خشنده‌ی میهره‌بان

(2) سوپاس و ستایش هه‌ر شایسته‌ی خوایه‌و بۆ خوایه‌که‌ خاوه‌ن وپه‌روه‌ردگاری هه‌موو جیهانیان و بوونه‌وه‌ره (3) به‌خشندوه‌ میهره‌بانه‌ و کانگای ره‌حمه‌ت ومیهره‌بانیه‌ (ره‌حمه‌تی له‌ دونیادا هه‌موو شتێکی گرتۆته‌وه‌ به‌ڵام له‌ قیامه‌تدا ته‌نها بۆ ئیماندارانه‌) (4) خاوه‌ن وسه‌رداری رۆژی پاداشت وسزایه‌ (پادشای رۆژی قیامه‌ته‌ که‌ دادپه‌روه‌ریره‌هاو بێ سنوری تیادا به‌رپا ده‌کات). (5) خوایه‌ ته‌نها هه‌ر تۆ ده‌په‌رستین و هه‌ر له‌تۆش داوای یارمه‌تی وپشتیوانی ده‌که‌ین ( له‌ کارو باری دین ودنیاماندا به‌تایبه‌ت له‌و کاروبارانه‌دا که‌ به‌ تۆ نه‌بێت به‌ که‌س ناکرێت). (6) خوایه‌ به‌رده‌وام رێنمویمان بفه‌رموو بۆ ئه‌م رێبازی راست ودروستی ئیسلامه (7) که‌ به‌رنامه‌ و رێبازی ئه‌وانه‌یه‌ که‌ له‌ ناز و نيعمه‌تی خۆت به‌هره‌وه‌رت کردوون نه‌مانخه‌یته‌ سه‌ر رێگای ئه‌وانه‌ی که‌ خه‌شم وقینیان لێ گیراوه‌ ( به‌ هۆی ئه‌وه‌وه‌ ده‌یزانن و لایان داوه‌) ، هه‌روه‌ها نه‌مان خه‌یته‌ سه‌ر رێبازی ئه‌وانه‌ش که‌ سه‌رگه‌ردان وگومران (به‌ هۆی لاساری و یاخی بوون ونه‌زانینیانه‌وه‌).

[ سُورَةُ الْفَاتِحَةُ ]

 

سه‌ره‌وه‌

ته‌فسیری قورئانی پیرۆز                                                                                                                             [ سُورَةُ الْبَقَرَةُ]    1-5 

بِسْمِ اللهِ الْرَّحْمنِ الْرَّحِيمِ

ألم (1) ذَالِكِ الْكِتَابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِّلْمُتَّقِينَ (2) اْلَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقِمُونَ الصَّلوةَ ومِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنفِقُونَ (3) وَالَّذِينَ يُؤمِنُونَ بِما أُنزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَبِالأخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ (4) أُلئِكَ عَلَى هُدًى مِّنْ رَّبِّهِمْ وَأُلئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ(5)

به‌ناوی خوای به‌خشنده‌ی میهره‌بان

(1) چه‌ند پیتێک له‌ سه‌ره‌تای هه‌ندێ له‌ سوره‌ته‌کانی قورئاندا هاتوون ژماره‌یان 14 پییته‌، نیوه‌ی کۆی پیته‌کانی زمانی عربین، بۆ سه‌لماندنی (اعجاز) و مه‌زنی و گرنگی قورئان که‌ له‌توانای هیچ که‌سدا نیه‌ به‌و پیتانه‌ کتێبێکی ئاوا بێ وێنه‌ دابنێ، به‌راده‌یه‌ک هه‌تا ئه‌گه‌ر هه‌موو گرۆی ئاده‌میزادوپه‌ری کۆ ببنه‌وه‌ بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌. بێگومان چه‌نده‌ها نهێنی تریشی تێدایه‌، زاناکان له‌ هه‌ندێکی دواون، هه‌ندێکیشیان وتویانه‌ هه‌ر خوا خۆی زانایه‌ پێی. (2) ئه‌م قورئانه‌ کتێبێکه‌ هیچ گومانێکی تیا نیه‌ ( که‌ له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگاره‌وه‌ هاتووه‌) مایه‌ی رێنمویی و سه‌رچاوه‌ی هیدایه‌ته‌ بۆ خوا ناسان وپارێزگاران. (3) ئه‌اونه‌ی که‌ باوه‌ریان به‌ جیهانی نادیارو شاراوه‌ هه‌یه‌ ( بێ گومان جیهانی شاراوه‌ زۆر فراوانتره‌ له‌ جیهانیدیارو ئاشکرا)، وه‌ نوێژه‌کانیان به‌ چاکی ئه‌نجام ده‌ده‌ن، وه‌ له‌و رزق ورۆزیه‌ (حه‌ڵاڵه‌ی) که‌ پێمان به‌خشیون، ده‌به‌خشن. (4) (له‌ هه‌مان کاتدا) باوه‌ریان هه‌یه‌ به‌و (په‌یامه‌ی) که‌ بۆ تۆ (ئه‌ی محمد) نێردراوه‌. به‌و (په‌یامانه‌ش) که‌ بۆ (پێغه‌مبه‌ران)ی پێش تۆ ره‌وانه‌ کراوه‌، دڵنیاشن که‌ رۆژی دوایی هه‌ر پێش دێت وقیامه‌ت هه‌ر به‌رپا ده‌بێت. (5) ئا ئه‌و (به‌خته‌وه‌رانه‌)له‌سه‌ر شارێگه‌ی هیدایه‌تی په‌روه‌ردگاریانن، وه‌ هه‌ر ئه‌وانیشن سه‌رفراز ورزگار وسه‌رکه‌وتوون. (ئه‌مانه‌ هه‌ندێک بوون له‌ سیفاتی خواناسان وئیمانداران).

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَآءٌ عَلَيْهُمْ ءَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لاَ يُؤمِنُونَ(6) خَتَمَ اللهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ (7) ومِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ ءَامَنَّا بِاللهِ وَبِالْيَوْمِ الاخِرِ وَمِا هُم بِمُؤمِنِنينَ (8) يُخَادِعُونَ اللهَ وَالَّذِينَ ءَامَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلآ أَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ (9) فِي قُلُوبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللهُ مَرضضاً وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِ بُونَ (10)

(6) به‌راستی ئه‌وانه‌ی خوانه‌ناسی (له‌ده‌رونیاندا ره‌گی داکوتاوه‌) ئاگاداریان بکه‌یت یان ئاگاداریان نه‌که‌یت، یه‌کسانه‌ بۆیان، باوه‌ردار نابه‌ن وئیمان ناهێنن. (7) چونکه‌ خوا مۆری ناوه‌ به‌سه‌ر دڵ وگوێیاندا، (نه‌ بیر ده‌که‌نه‌وه‌، نه‌ ئاماده‌ن هه‌ق ببیستن)، وه‌ په‌رده‌ به‌سه‌ر چاویاندا هاتووه‌و (راستیه‌کان نابینن). هه‌ر بۆیه‌ سزایه‌کی سه‌خت چاوه‌رێیانه‌. (ئه‌مانه‌ ده‌سته‌یه‌کن له‌ بێ باوه‌ران که‌ هه‌ر خوا خۆی ده‌یانناسێت). (8) له‌ناو خه‌ڵکیدا که‌سانێک هه‌ن ده‌ڵێن: ئیمان وباوه‌رمان به‌ خواو به‌رۆژی قیامه‌ت هه‌یه‌. (له‌راستیدا ئه‌وانه‌ درۆ ده‌که‌ن) هه‌رگیز ئیمان وباوه‌ر ناهێنن. (9) ئه‌وانه‌(به‌ خه‌یاڵی خۆیان وا ده‌زانن) خواو ئه‌و که‌سانه‌ ده‌خه‌ڵه‌تێنن که‌ باوه‌رداری راسته‌قینه‌ن!! که‌چی جگه‌ له‌ خۆیان که‌سیان پێ ناخه‌ڵه‌تێت، به‌ڵم هه‌ست ناکه‌ن وفام ناکه‌نه‌وه‌و بیر ناکه‌نه‌وه‌. (10)ئه‌وانه‌ له‌ دڵ وده‌رونیاندا ده‌ردو نه‌خۆشی ( حه‌سوودی وکینه‌و رق له‌ موسڵمانان) هه‌یه‌، خوایش (به‌سه‌رخستنی حه‌ق وئیمانداران) ئه‌وه‌نده‌ی تر ده‌ردیان کاریگه‌ر داکات و سزایه‌کی سه‌ختیش ( له‌ دنیاو قیامه‌تدا) چاوه‌رێیانه‌ به‌ هۆی درۆ کردن و( دژایه‌تییان بۆ ئیسلام).

 وإذا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِي الارْضِ قَالُوا أنَّمَا نَحْنُ مُصلِحُونَ (11) أَلآ إنَّهُمْ هُمُ المُفْسِدُنَ وَلاكِن لا تَشْعُرُونَ (12) وَأذا قِيلَ لَهُمْ ءَامِنُوا كَمَا ءَامَنَ النَّاسُ قَالُوا أنُؤمِنُ كَمَا ءَامَنَ السُّفَهَآؤُ ألآ أنَّهُمْ هُمُ السُّفِهَآءُ وُلاكِنْ لا يَعْلَمُونَ (13) وَأذا لَقوا الَّذِينَ ءَامَنُوا قَالُوا ءَامَنَّا وَإذا خَلَوْا إلى شَيَاطِنِهِمْ قَالُوا أنَّا مَعَكُمْ أنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُنَ(14) اللهُ يَسْتَهْزِىءُ بِهِمْ وَيَمُدُهُمْ فِي طُغْيانِهِم يَعْمَهُونَ (15) أُلئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدَى فَمَا رَبِحَت تِّجارَتُهُم ْ وَمَا كَانُوا مُهْتَدِينَ (16) .

(11) ئه‌وانه‌ کاتێک پێین ده‌وترێت گوناه وتاوان وخراپه‌کاری مه‌که‌ن له‌ زه‌ویدا، ده‌ڵێن: ئێمه‌ چاکه‌کارین و جگه‌ له‌ چاکه‌ هیچ مه‌به‌ستێکی ترمان نیه‌!!. (12) ئاگادار بن، که‌ به‌راستی هه‌ر ئه‌وانه‌ خراپه‌ کارو تاوانبارن، به‌ڵام (به‌هۆی لوت به‌رزی وده‌رده‌داریانه‌وه‌) هه‌ستی پێ ناکه‌ن. (13) کاتێک پێیان ئیمان وباوه‌ر بهێنن وه‌کو ئه‌و هه‌موو خه‌ڵکه‌ (بێ فێڵ وراستگۆیانه‌)که‌ باوه‌ریان هێناوه‌، ده‌ڵێن: چۆن ئێمه‌ وه‌ک ئه‌و خه‌ڵکه‌ که‌م ئه‌قڵ و گێلانه‌ باوه‌ر ده‌هێنین، (خه‌ڵکینه‌)چاک بزانن وئاگادار بن که‌ هه‌موو ئه‌و خه‌ڵکانه‌ خۆیان که‌م ئه‌قڵ وگێل ونه‌فامن، به‌ڵام به‌خۆیان نازانن وهه‌ستی پێ ناکه‌ن. (14) کاتێک (که‌ دوو رووه‌کان) به‌ ئیمانداراکان ده‌گه‌ن ده‌ڵێن: ئێمه‌ ئیماندارین وباوه‌رمان هێناوه‌!! که‌چی کاتێک که‌ به‌ته‌نها ده‌مێننه‌وه‌ لای شه‌یتانه‌کانیان (سیفه‌ه‌کانی سه‌رگه‌وره‌کانیان) ده‌ڵێن : ئێمه‌ هه‌ر له‌گه‌ڵ ئێوه‌ین، ئێمه‌ ته‌نها گاڵته‌یان پێ ده‌که‌ین وپێیان راده‌بوێرین!! (15) (به‌ڵام خه‌یاڵیان خاوه‌ چونکه‌) خوا گاڵته‌ به‌وان ده‌کات و (ده‌یانکاته‌ په‌ندو گاڵته‌ جار)، ئه‌وه‌ جارێ به‌ره‌ڵای کردون تا کوێرانه‌ مل بنێن به‌ گومرای خۆیان درێژه‌ بده‌ن. (16) ئه‌مانه‌ که‌ له‌جیاتی هیدایه‌ت رێبازی گومراییان گرتۆته‌به‌ر، بازرگانیه‌که‌یان قازانج ناکات وهه‌رگیز هیدایه‌ت دراو نین.

مَثَلُهُم كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوقَدَ نَاراً فَلَمَّآ أَضَآءَتْ مَا حَولُهُ ذَهَبَ اللهُ بِنُورِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِي ظُلُمَاتٍ لا يُبْصِرُونَ(17) صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ (18) أَوْكَصَيِّبٍ مِنَ السَّمَآءِ فِيهِ ظُلُمَاتٌ وَرَعْدٌ وَبَرْقٌ يَجْعَلُونَ أَصِابِعَهُمْ فِي ءَاذانِهِمْ مِنَّ الصَواعِقِ حَذَرَ الْمَوتِ وَاللهُ مُحِيطٌ بِالْكَافِرِينَ(19) يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصَارَهُمْ كُلَّمَآ أَضَآءَ لَهُم مَّشَوا فِيهِ وَإِذآ أَظْلَمَ عَلَيْهِم قَامُوا وَلَوا شَآءَ اللهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِم وَاَبْصَارِهِم إِنَّ اللهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (20) يَآأَيُهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمٌ الَّذِي خَلَقََََكُمْ وَالَّذِينَ مِنْ قََََََََََََََبْلِِِِِِِكُم لَعَلَكُمْ تَتَّقُونَ (21) الَّذِي جَعَََََََلَ لَكُمُ الأَرْضَ فِراشَاُ وَالسَّمَآءَ بِنَآءً وأَنْزَلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقَاً لَكُمْ فَلا تَجْعَلُوا للهِ أَنداداً وَأَنتُم تَعْلَمُونَ (22) وَإِن كُنْتُم فِي رَيبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلى عَبْدِنَا فَأتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِّثلِهِ وَادْعُوا شُهَدَآءَكُم مِن دُونِ اللهِ إَنْ كُنتُم صَدِقِينَ (23) فَإن لَّمْ تَفْعَلُوا وَلَن تَفْعَلُوا فَاتَقُوا النَّارَ الَّتي وَقُودُها النَّاسُ وَالحِجارةُ أُعِدَتْ لِلْكَافِرِينَ (24)

(17) نمونه‌و وێنه‌ی ئه‌وانه‌ وه‌ک که‌سێک وایه‌ (که‌ له‌کاتی پێویستدا) ئاگرێک دابگیرسێنێت (بۆ سوودی خۆی وهاورێکانی) که‌چی کاتێک که‌ هه‌ڵگیرساو ده‌وروبه‌ری خۆی رووناک کرده‌وه‌، جێیان بهێڵێ وهیچ تروسکاییه‌ک نه‌بینن. (18) ئه‌وانه‌ که‌رو لاڵ وکوێرن (له‌ ئاستی حه‌ق وراستیداو)  ناگه‌رێنه‌وه‌ سه‌ری. (19) یاخود وێنه‌یان وه‌ک که‌سانێک وایه‌ که‌به‌ده‌ست بارانێکی لێزمه‌وه‌ گیریان خواردبێت، که‌ په‌ڵه‌ هه‌وری تاریک وهه‌وره‌ تریشقه‌و بروسکه‌ی هه‌بێت، له‌تاوا په‌نژه‌یان بئاخنن به‌ گوێچکه‌یاندا له‌ ترسی مردن، خواش ده‌وری کافرانی داوه‌ (له‌کاتی خۆیدا تۆڵه‌یان لێ ده‌سێنێتو سزایان ده‌دات، ئه‌گه‌ر سور بن له‌سه‌ر یاخی بونه‌که‌یان). (20) خه‌ریکه‌ تیشکی بروسکه‌که‌ تیشکی چاویان به‌رێت، هه‌رکاتێک به‌رپێین رۆشن ده‌کاته‌وه‌، ده‌رۆن،  هه‌ر که‌ تیشکه‌که‌ نه‌ماو تاریک بوو لێیان، (ده‌سڵه‌مێنه‌وه‌و) هه‌ڵوێسته‌ ده‌که‌ن، خۆ ئه‌گه‌ر خوا بیه‌وێت بیستن وبینینیان له‌ناو ده‌بات، به‌راستی خوا ده‌سه‌ڵاتی به‌سه‌ر هه‌مو شتێکدا هه‌یه‌. (21) ئه‌ی خه‌ڵکینه‌ په‌روه‌ردگاری خۆتان بپه‌رستن ئه‌و زاته‌ی که‌ ئێوه‌و پێشینای ئێوه‌شی دروست کردوه‌ تا رێبازی خوا ناسی وته‌قواو پارێزگاری بگرنه‌ به‌ر. (22) هه‌ر ئه‌و زاته‌ زه‌وی کردوه‌ به‌ فه‌رش وجێگای نیشته‌ جێ بوون وژیان بۆتان، وه‌ ئاسمانی وه‌کو سه‌قفێک به‌سه‌رتانه‌وه‌ راگیر کردوه‌، له‌ ئاسمانه‌وه‌ ئاوی بۆ باراندوون، به‌هۆیه‌وه‌‌ جۆره‌ها به‌رهه‌می (دره‌خت وگژوگیای) به‌ده‌رهێناوه‌ تا ببێته‌ رزق ورۆزی بۆتان، که‌واته‌ شه‌ریک وهاوتا بۆ خوا بریار مه‌ده‌ن، صونکه‌ خۆشتان ده‌زانن (په‌رستراو ده‌بێت به‌دیهێنه‌ر بێت). (23) جا ئه‌گه‌ر ئێوه‌ دوو دڵن وگوانتان له‌م (قورئانه پیرۆزه‌)‌ هه‌یه‌ که‌دامان به‌زاندووه‌ بۆ به‌نده‌ی خۆمان (محمد) (ئه‌گه‌ر بۆتان ده‌کرێت) ئێوه‌ش هه‌وڵ بده‌ن سوره‌تێک وه‌ک ئه‌و‌ بهێنن وه‌ هاوپه‌یمان وهاوکاره‌کانتان جگه‌ له‌ خوا (بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌) به‌نگ بکه‌ن. (24) خۆ ئه‌گه‌ر نه‌تانتوانی، وه‌ هه‌رگیز ناشی توانن (که‌واته‌ باوه‌ر بهێنن و) خۆتان بپارێزن له‌و ئاگره‌ی که‌ سوته‌مه‌نیه‌که‌ی خه‌ڵکی وبه‌رده‌، که‌ بۆ کافر وخوا نه‌ناسان ئاماده‌ کراوه‌.

<< پێشوو :: داهاتوو >>

سه‌ره‌وه‌

 

Copyright © 2004 by shamall.org All rights reserve