مهبهست
چیه له ناردنى شه ریعهت لهلایهن
خوداوه؟
خوشه ویستانم،
زانایانى شـهریـعهت ئهفهرموون
مهبهستى شهریعهت
دابین كردنى بهرژهوهندى
مروڤه. ئهو بهرژهوهندى
یانهش له 3 ئاستدان:
1- ئاسـتى پێداویستى یه
سـهرهكى یهكان
:[
الضروريات ]
كه ههموو ئهو بوارانه دهگرێتهوه
كه ژیانى لهسـهر
به نده و بهبێ
ئهوانه ژیان ناروا بهرێوه.
ئـهم پێداویستى یه سهرهكى
یانه ( پێنج)ن.
[ ا- پاراستنى دین .
ب- پاراستنى گیان . ج-
پاراستنى ئهقل.
د- پاراستنى نهوه
( نسـل ) . ه- پاراستنى سهروهت.]
به بێ ئهم
پێنج خاڵه
ژیان مهحاڵه.
2- ئاستى پێداویستى یه
ناسـهرهكى یهكان
: [
الحاجيات ]
ئه و بوارانه دهگرێتهوه
كهخهڵكى
پێویستیان پێیه تى و بهبێ
ئهوانه ژیان قورس دهبێ،
و خهڵكى دهكهونه
نارهحهتی
یه وه، وه ك: (كاره با)،
( ئاوى خواردنه وه)، (ده رمان)،
( ته له فون )....
3- ئاستى زیادهچاكى [
التحسينيات]
بریتى یه لهو مه سائیلانهى
كه كارئاسانى ئهكهن بۆ
خهڵكى و ههركاتێك
نهمان خهڵكى نارهحهت
نابن، بهڵام ئهو
چاكى یهیان لهكیس
ئهچێ.
تێبینى: نموونهى ئاستى (2)
و(3) رێژهییه،
واتا به گوێرهى
كۆمهڵگایه.
دوكانى توحوفیات و یانهى رهشاقه..
له ههندێ كۆمهڵگا
بهئاستى (2) حسابه!.
چۆن ئهم ئاستانه دابین ده كرێن
بۆ مرۆڤایهتى؟
وهڵام : بۆ ئاستى یهكهم
دوو مهرج پێویسته:
( یه كه م ) : یاسایهك كه ئهركه
ئیجبارى یهكانى سهرشانى مرۆڤ
دیاری بكات.
( دووه م ) : یاسایهك كه كاره قه دهغه
كراوهكان دیارى بكات .
بۆ ئاستى دووهم وسێههم:
پێویسـتى یان به یاسایهكه كه
ئهو پێداویستى یانه بهێننه
دى.
تێبینى: له ریزبهندى (
اولویات ) دا: [ پێداویستى یه
سـهرهكى یهكان]
پێش دهخرێن
و پاشان [ پێداویستى یه ناسهرهكى
یهكان] و پاشان تحسینیات.
سـه بارهت به [ پێداویستى یه
سهرهكى یهكان
]: دین پێش ههموویانه،
واتا پاراستنى دین گرنگتره
له پاراستنى گیان ( نه فس ) .
پاش پاراستنى دین نه فس دێت
[ كاتێك ( دووگیانیى
) مهترسى درووست بكات لهسهر
دایك، نابێ (حمل ) بكا ]،
واتا نه فس پێش
دهخرێت بهسهر
نهوهدا. هه روه ها نهفس
پێش دهخرێت
بهسهر ئهقل
دا [ ئهگهر نه شتهرگهرى
یهك له پێناوى رزگاركردنى
ژیانى مروڤێك بكرێت،
بهڵام بپیشكه بزانێت
كه زهرهرو
زیان به مێشكى ئهگات،
ناچاره ( له پێناوى مانى
ژیانى ئهوكهسهدا
) كه ئهو زهرهره
بدات له مێشكى چونكه
پاراستنى نهفس
پێش ئهقڵه.
بهڵام پاراستنى
ئه قل پێش دهخریت بهسهر
نهوهدا،
و دواى ههمویان له گرنگیدا
پاراستنى سهروهت
دێت.
هیوادارم ســوودتان وهرگرتبێ
لهم بابهته.
خواتان لهگهڵ.
| 
